? Па словах каардынатара руху Femen А. Гуцол, удзельніц акцыі перад будынкам КДБ у Менску невядомыя людзі «затрымалі, вывезлі ў лес, аблілі алеем, адабралі дакументы, абстрыглі, пагражалі нажом і знялі ўсе гэта на відэакамеру». Ці можна было беларускаму КДБ больш адэкватна адрэагаваць на гэты перформанс Femen?

Аркадзь Несцярэнка. Рэагаваць трэба было не так сур’ёзна. Безумоўна, ацэнка з боку Камітэта, што гэта «грубая спланаваная правакацыя» — гэта перабор з гульнёй у абложаную крэпасць, які мяжуе з нейкай лютай паранояй. Публічнае арт-выказванне, хай і з палітычным кантэкстам, — гэта што пагроза нацыянальнай бяспецы? Ці малочныя залозы могуць падарваць стабільнасць у самай цэнтральнай еўрапейскай краіне?

Як да гэтага трэба было ставіцца? Адназначна спакайней. Спісаць топлес ад дзяўчат з Фемен на бясплатны падарунак да дня контрвыведніка, які выпадае на 19 снежня. Ці залічыць авансам на дзень чэкіста. Карацей, захаваць добрую міну пры дрэннай гульні. Раз ужо праваронілі саму акцыю. Тым больш? што першапачаткова ўсю гэтую гісторыю максімум можна было расцэньваць як нявінны щелбан беларускаму КДБ.

Наступная гісторыя з выкраданнем, збіццём, пагрозамі актывісткам Фемен — гэта насамрэч ужо нават не щелбан. Гэта ўдар па … скажам, рэпутацыі генерала Зайцава. Таму што, калі спачатку быў хай і непрыемны, але на справе толькі медыйны шум, то ў выніку генерал Зайцаў і яго ведамства атрымалі міжнародны скандал і сур’ёзныя рэпутацыйныя страты.

Дадам, што ёсць, як мінімум дзве версіі таго, хто выкраў актывістак Фемен (традыцыйна ўсплыла і версія, што выкраданне — «усяго толькі танны самапіяр»). Першая версія «жалезабетонная» — супрацоўнікі КДБ у адплату за дзёрзкасць, смеласць і г.д. Эфекты: Камітэт лішні раз паказаў сваю неадэкватнасць і няўменне рэагаваць на актуальныя выклікі такім чынам, каб не траўміраваць грамадскае меркаванне.

Другая версія «мудрагелістая» і заключаецца ў тым, што да гэтай гісторыі могуць мець дачыненьне рабяты з ААЦ. Версія не ідэальная, але на яе карысць сведчаць некалькі аргументаў: а) даказаць адданасць і паказаць, хто трымае ўсё пад кантролем; б) паказаць няздольнасць Камітэта адэкватна разруліць скандальную сітуацыю; в) дадаць яшчэ адно ачко ў скарбонку аргументаў аб неабходнасці аслабіць КДБ. Гэта наогул асобная гісторыя, таму я толькі пункцірам яе пазначыў. У лістападзе з цэнтральнага апарата КДБ было звольнена 150 чалавек. І ўсе размовы аб тым, што барацьба сілавікоў у Беларусі скончылася — гэта, мякка кажучы, не зусім так. Гэтыя звальненні, арышт Я. Полудня і стварэнне Следчага камітэта — гэта ўсё з аднаго серыяла. Таму, можна дапусціць, што Фемен неспадзявана апынуліся на хвалі кланавых разборак.

З іншага боку, сказанае вышэй, насамрэч, не прынцыпова. Таму што ўсё роўна, хто гэта зрабіў: КДБ, ААЦ, МУС і г.д. Можна сказаць з упэўненасць адно. Гэта зрабілі мярзотнікі.

І апошняе. Гэтая гісторыя з Фемен вельмі сімптаматычна. Таму што лішні раз падкрэслівае адарванасць Беларусі нават ад бліжэйшых суседзяў. Фемен — гэта прадукт публічнай палітыкі. Калі заўгодна, гэта лепшы доказ таго, што ідэалы Майдана яшчэ працуюць — нават нягледзячы на ​​пасадку і вар’яцкую колькасць крымінальных справаў супраць Юліі Цімашэнкі. У Беларусі замест палітыкі мы маем справу з вельмі зачыненымі кам’юніці (і з боку дзяржінстытута, і з боку апазіцыі), дзе логіка прыняцця рашэнняў не тое што не празрыстая, часам яна проста не паддаецца разуменню.

Таму і ў выпадку з Фемен маем не медыя акцыю, а крымінальны трылер. Дзякуй Богу, без ахвяр …