332 старонкі. Каштуе нумар 30 тысяч беларускіх рублёў (без уліку дастаўкі). Гэты нумар можна замовіць праз э-мэйл dastauka@arche.by, ці набыць у рэгіянальных распаўсюднікаў. Шукайце таксама ў кнігарнях.

Замаўляючы часопіс праз dastauka@arche.by, у полі «Тэма» пазначайце «ARCHE» № 1, 2 — 2012 альбо «Пратэстанцкі» нумар. У замове пазначайце свае дакладныя каардынаты: паштовы адрас, індэкс, прозьвішча і ініцыялы, а таксама тэлефон для камунікацыі.

* * * * * * *

На канфэсійнай мапе Беларусі пратэстанты займаюць значнае месца як паводле сваёй колькасьці (другое месца пасьля праваслаўных па ліку зарэгістраваных цэркваў), так і паводле ўнёску ў культурнае разьвіцьцё нацыі — дастаткова ўзгадаць Францішка Скарыну, Мікалая Радзівіла Чорнага, Сымона Буднага, Лукаша Дзекуць-Малея і іншых. У 1990-я гг. было нават заўважана, што «колькасьць актыўных пратэстантаў перавышае колькасьць актыўных праваслаўных». Тады ж пратэстантызм называлі «самай дынамічнай канфэсіяй на Беларусі, якая мае вялікі досьвед падпольнай дзейнасьці ва ўмовах камуністычных рэпрэсій».

Аднак дадзенае становішча неяк не карэлюецца з зусім нязначнай прысутнасьцю беларускіх пратэстантаў у сёньняшнім культурна інфармацыйным этэры. Таму мэта дадзенага «пратэстанцкага» нумару відавочная — наколькі магчыма запоўніць гэты прагал.

З прадмовы да нумара.


Зьмест

Прадмова

Пад штандарам Эвангельля . 8

ГІСТОРЫЯ

Антоні Бокун. Рэфармацыя і Залаты Век Беларусі, або Як сьвядомасьць вызначыла быцьцё . 18

Брус Л. Андэрсан. Палітычная тэалёгія Жана Кальвіна ў прысьвячэньнях Жыгімонту ІІ Аўгусту і Мікалаю Радзівілу Чорнаму . 35

Палітычная тэалёгія ў прысьвячэньні Кальвіна Жыгімонту Аўгусту (1549 г.) . 40

Жыгімонт Аўгуст як шчыры вернік і шчыры рэфарматар . 41

«Хрыстос як Цар» і «Хрыстос як Сьвятар» для Польшчы і ВКЛ: юрысдыкцыя Царквы і дзяржаўнай улады . 43

Палітычная тэалёгія ў прысьвячэньні Кальвіна Мікалаю Радзівілу Чорнаму (1560 г.) . 45

«Хрыстос як Галава Цела» для ВКЛ: еднасьць Царквы і ўлада сэнату . 46
Высновы: шчырая прапанова палітычнай тэалёгі . 49

Дадатак. Прысьвячэньне Жыгімонту Аўгусту, зьмешчанае Жанам Кальвінам у Камэнтары да Ліста да Гебраяў . 50

Ігар Бортнік. «А иж в Речи Посполитой ест розность немалая з стороны веры хрестияньское…» Праблема талеранцыі ў пратэстанцкай рэлігійна-філязофскай і сацыяльна-палітычнай думцы Рэчы Паспалітай другой паловы XVI — першай паловы XVII стст. . 55

Рэфармацыя і талеранцыя . 56

Шляхта і багасловы на раньнім этапе Рэфармацыі . 58

Сандамірскае пагадненьне . 63

Абарона Варшаўскай канфэдэрацыі . 64

Эвангелікі і іншыя канфесіі . 68

Дзяржава і рэлігія . 71

Высновы . 72

Андрэй Катлярчук. Рускія пратэстанты Вялікага Княства Літоўскага і іх стаўленьне да праваслаўя, 1569—1767 гг. . 73

Рускі народ Вялікага Княства Літоўскага . 73
Пратэстанцкая Рэфармацыя . 75

Спробы рускіх пратэстантаў выбудаваць уласную тоеснасьць . 78

Адносіны рускіх пратэстантаў з праваслаўнымі. 81

Аднаўленьне праваслаўя і роля пратэстантаў. 84

Людміла Іванова. Пратэстанты ў Слуцку ў ХVІІ —XIX стагодзьдзях . 91

Анатоль Сідарэвіч. Да гісторыі першага выданьня Новага Запавету і Псальмаў на сучаснай беларускай мове (1931 год). 106

Пытаньні і магчымыя адказы . 107

Брытанскае і Замежнае Біблійнае Таварыства. Выдавецтва «Компас» . 110

Мэтадысты . 111

Два першыя Эвангельлі па-беларуску . 112

Звароты беларусаў і рэакцыя на іх Біблійнага Таварыства . 115

Фрэдэрык Ўільям Кінгстан, Аляксандар Маккальлюм Скот і Біблійнае Таварыства . 115

Палітычны аспэкт рэлігійнай справы . 116

Завяршэньне працы над Эвангельлямі . 118

Поступ: ад Эвангельляў да Новага Запавету і Псальмаў . 121

Далейшая перапіска. Камісія . 123

Пазыцыя Праваслаўнай царквы ў Польшчы. Сьвятар Аляксандар Коўш . 125

Грашовыя справы . 126

Клопат пра архіў . 127

Пытаньні распаўсюду Новага Запавету і Стары Запавет . 129

Наступныя выданьні Новага Запавету і Псальмаў . 131

Тацяна Касатая. Эвангельскія хрысьціяне-баптысты ў БСС Р у 1944 — пачатку 1950-х гг.. 138

Утварэньне Ўсесаюзнага саюзу эвангельскіх хрысьціян-баптыстаў (УСЭХБ) . 139

Дзейнасьць абшчын ЭХБ у БССР у другой палове 1940-х — пачатку 1950-х гг. . 143

Рэпрэсіі з боку дзяржаўнай улады адносна цэркваў ЭХБ у БССР . 148

Натальля Балтрушэвіч. Асноўныя напрамкі і формы дзейнасьці пратэстантаў у пасьляваеннай БСС Р (1944—1985 гг.) . 151

Савецкая дзяржаўная палітыка ў дачыненьні да пратэстанцкіх цэркваў . 151

Рэакцыя пратэстантаў на рэлігійную палітыку дзяржавы . 158

Формы дзейнасьці і рост пратэстанцкіх цэркваў . 163

Дадаткі . 165

СУЧАСНАСЬЦЬ

«Калі не спалохаецеся…» Гісторыя менскай царквы хрысьціян веры эвангельскай . 167

З гэтага ўсё пачыналася… . 167

«Менская царква хрысьціян веры эвангельскай» . 169

Другая грамада . 170

Царква «Благадаць» . 177

Сьведчаньні вернікаў . 183

Вольга Карпцова . 183

Тамара Панько . 183

Сяргей Гарбацэвіч . 184

Антоні Бокун. Да гісторыі паста-галадоўкі ў абарону царквы «Новае жыцьцё» (кастрычнік 2006 г.) . 186

Пратэстанцкія цэрквы і дзяржава: няпростыя ўзаемаадносіны . 186

Чаму кароўнік ня можа стаць домам малітвы? . 190

Пост-галадоўка . 193

Перагляд справы . 206

Рэзананс . 208

КРЫНІЦЫ

Два лісты, адзін Алёіза Ліпамана, Вэнэцыянца, біскупа Вэроны, пасла Папы Рымскага ў Польшчы, да Яснавяльможнага Князя і Пана Мікалая Радзівіла, віленскага ваяводы, а другі таго самага Яснавяльможнага Пана да гэтага біскупа і папскага пасла, зь якіх кожны хрысьціянін можа добра зразумець, як слушна ён павінен пабожна жыць . 211

Ліст Алёіза Ліпамана, пасла Папы Рымскага ў Польшчы, да Яснавяльможнага Князя і Пана Мікалая Радзівіла, віленскага ваяводы . 213

Адказ Яснавяльможнага Князя ды Пана Мікалая Радзівіла . 218

Адказ першы, пра ежу. 219

На Самога Хрыста паклёп узводзілі . 219

Аб дачыненьні мяса да Божага Валадарства . 220

Сынадальныя дэкрэты пра стравы . 220

Добра, калі некага добры чалавек хваліць . 221

Мала шкодзіць, калі некага ганіць кепскі чалавек . 222

Задавальненьне дабрадзейнаму чалавеку, калі пра яго кажуць праўду . 222

Ліпаманавы цьверджаньні . 223

Супольнасьць сьвятых . 224

Папа рымскі — сапраўдны герэтык . 224

Алтар сапраўдны і блюзьнерскі . 225

Катэдра сапраўдная і блюзьнерская . 225

Пра дзьве часткі Госпадавай Вячэры . 226

Фальшывыя і сапраўдныя казнадзеі . 227

Герэтычныя кнігі . 228

Пра сьвятасьць Цела і Крыві Госпада . 228

Праўдзівае вызнаньне сьвятасьці . 228

Праўдзівае набажэнства . 229

Аб панаваньні рымскага Касьцёлу . 229

Калі Царква адна, ня можа быць другая . 230

Абрады за памерлых . 231

Толькі дзьве дарогі, трэцяй няма . 231

Чысьцец — прыдумка . 231

Пра сужонства сьвятароў . 232

Пра ўласную мову . 233

Царкоўнае набажэнства падобна да камэдыі . 233

Маскі рымскай камэдыі . 234

Што пасылаў па адшчапенцаў . 235

Хто сапраўдны герэтык? . 236

Хрыстос ня можа доўга трываць Сваёй крыўды . 237

Хто ў Царкве Госпада, той пад Ягонай абаронай . 237

Абяцаньні Госпада. 237

Ліпаманава Царква. 238

Сапраўдная Божая Царква пачынаецца ад стварэньня сьвету 239

Маленечкая Божая Царква. 240

Прыгнечанае Божае Валадарства . 240

Калі Царква залежыць ад колькасьці, тады туркі — Царква . 241

Ліпаман сам прывёў сьведкаў супраць сябе . 242

Каралі павінны дбаць пра справы Госпада . 247

Берасьцейская Біблія 1563 г.

Зварот Мікалая Радзівіла Чорнага да караля Жыгімонта Аўгуста, Кароткае апісаньне (Сума) усяго Сьвятога Пісаньня і Прадмова . 249

Найясьнейшаму Пану Жыгімонту Аўгусту, з Божай ласкі Каралю Польскаму, Вялікаму Князю Літоўскаму, Рускаму, Прускаму, Мазавецкаму, Інфлянцкаму, Пану і Дзедзічу, Пану і Пану, Пану майму літасьціваму, etc.. 253

Сума або кароткае апісаньне ўсяго Сьвятога Пісаньня, гэта значыцца

Кнігаў Старога і Новага Запавету . 257

Бог . 257

Стварэньне . 257

Грэх . 257

Хрыстос абяцаны . 257

Закон . 257

Хрыстос, Бог Збаўца, прыйшоў . 258

Ягня, Ахвяра, Мір, Усынаўленьне . 258

Сьвяты Дух, Вера, Любоў, Надзея, Апраўданьне і Асьвячэньне . 258

Добрыя ўчынкі . 258

Хрыстос Настаўнік, Першасьвятар, Пасярэднік, Заступнік . 259

Апошні Суд, вечнае жыцьцё, вечны агонь . 259

Прадмова для хрысьціянскага чытача пра карысьць Сьвятога Пісаньня і пра справу перакладу гэтых кнігаў . 260

Абарона супраць тыранаў . 269

Абарона супраць тыранаў, або пра законную ўладу ўладароў над народам і народу над уладарамі аўтарства Стэфана Юнія Брута, Кельта . 272

Пытан ьне першае:

Ці абавязаныя падданыя падпарадкоўвацца ўладарам, якія выдаюць пастановы, што супярэчаць Божаму Закону? . 272

Запавет паміж Богам і ўладараміканца…» . 277

Пытаньне другое:

Ці законна супрацьстаяць уладару, які парушае Божы Закон і разбурае Божую Царкву?
Хто, як і ў якой ступені можа рабіць гэта паводле закону? 287

Пытаньне трэцяе:

Ці законна супрацьстаяць уладару, які прыгнятае і нішчыць краіну? Да якой ступені можна ісьці ў гэтым супрацьстаяньні? Хто, як і ў якой ступені можа рабіць гэта паводле закону?. 301

Уладароў стаўляе народ . 301

Народ як цэлае большы за валадара. 305

Навошта была ўсталяваная ўлада валадара? . 310

Уладары атрымліваюць законы ад народу. 314

Ці мае ўладар права ствараць новыя законы?. 315

Ці мае валадар, згодна зь Пісаньнем, неабмежаваную ўладу? . 316

Два запаветы пры зацьвярджэньні валадара. 318
Пытаньне чацьвёртае:

Ці могуць і ці абавязаныя паводле закону ўладары суседніх краінаў дапамагаць падданым іншых уладароў, калі яны гнаныя за сапраўдную веру ці прыгнечаныя тыранам? . 323


ГЛ. ТАКСАМА:

НУМАРЫ «ARCHE», ДАСТУПНЫЯ ДЛЯ НАБЫЦЦЯ:

За 2014-2015 гг.

За 2007-2013 гг.

За 2005-2000 гг.

* * * * *

КНІГІ, ДАСТУПНЫЯ ДЛЯ НАБЫЦЦЯ

РЭДКІЯ ВЫДАННІ, ДАСТУПНЫЯ ДЛЯ НАБЫЦЦЯ